yerli savaş uçağı fx 1

Sonnerie Rencontre Du Troisieme Type Mp3. Savunma Sanayi Müsteşarı Prof. İsmail Demir, geleceğin yerli ve milli’ savaş uçağı FX’i anlattı. Demir “F-16’lardan ders aldık. Geç kaldık ama uçak yapmayı öğreneceğiz” dedi. Haber Giriş Tarihi 0926 Savunma Sanayi Müsteşarı Prof. İsmail Demir, Türkiye'nin 'yerli ve milli' olarak yapacağı geleceğin savaş uçağı projesi FX'i ve teknoloji destekçisi İngiliz BAE Systems'le yürütülen görüşmeleri anlattı F16'DAN DERS ALDIK Star gazetesinden Mustafa Kartoğlu'nun haberine şöyle; Hava Kuvvetleri'nin F16'lardan sonra kullanacağı bir uçağa ihtiyacımız vardı. F35'ler bombardıman uçağı, savaş uçağının yerini tutmuyor. F16'lar gibi hazır satın almayalım dedik. Çünkü F16'lardan bir ders aldık; uçaklara yeni bir silah eklemek, sistemlerine yeni bir görev yüklemek istediğinizde yapamıyorsunuz, üretici firma size bu izniistediği kadar veriyor ve siz razı olmak zorundasınız! Aslında şu an F35 projesinde de bundan dolayı kaygılıyız. Ayrıca F16'lar 2030'da emekli olacak. Bakım, onarım ve modernizasyon maliyetleri çok yüksek. FX PROJESİ YERLİ VE MİLLİ O yüzden 'yerli ve milli' bir savaş uçağı projesi başlattık. Biz 2030'ların savaş uçağını üreteceğiz. Kim hangi teknik desteği vermek isterse 'birlikte geliştirmeye' hazırız; hiçbir kısıtlama olmadan teknoloji paylaşımı ve geliştirmeye hazır olan gelsin dedik. İngiliz BAE Systems en iyi teklifi verdi, hazırlık çalışmalarına başladık. ALMANYA VE İSVEÇ DE POTADA Şu anda BAE Systems ve İngiltere hükümet yetkilileri ile 'sözleşme öncesi çalışmalar' yapıyoruz. Bize 'evet' dedikleri konuların ne kadar 'evet' olduğunu göreceğiz. İhaleye Alman ve İsveç firmaları da katılmıştı. BAE Systems ile yürümezse, onlar yine potada olacak. DEVLET DÜZEYİNDE GÖRÜŞME Bu tür projeler stratejiktir, devletten devlete yapılacak işlerdir. Türkiye 'kiminle uzun süreli yol yürüyebiliriz' diye bakıyor. Bu siyasi bir karar. O yüzden bu son görüşmemizde de İngiltere tarafında bakanlar, müsteşarlar vardı. Bu 'devlet olarak bu işin arkasındayız' mesajıdır. TÜRKİYE NE İSTİYOR Maksimum bilgi, teknoloji transferi sağlayacak bir katılım istiyoruz. Bizden hiçbir teknolojik bilgi saklanmayacak. 'Biz uçağı donattık, programları yükledik, alın kullanın' dönemi artık bitti. O programların tüm kodları bize açık olacak, istediğimiz değişikliği, geliştirmeyi yapabileceğiz, istediğimiz yeni silahı sisteme entegre edebileceğiz. MÜHENDİS VE UZMAN DA YETİŞECEK Bizim en önemli eksiğimiz, bizzat uçak yapımında bulunmuş uzman eksikliği. Bu okulla, doktorayla öğrenilmiyor. Bilimsel bilgi ve teknoloji üretimi ve transferi doktora düzeyinde sağlanıyor. Ancak fabrikaya girdiğinizde 'uzman'a ihtiyacınız var. Bu nedenle BAE Systems'ten şunu istiyoruz Uçağın aerodinamik tasarımında, gövde ve motor imalatında, iç elektrifikasyon ve elektronik donanımında, savaş ve iletişim sistemlerinde, tüm yazılımlarında, uçuş testlerinde Türk uzmanlar, mühendisler ve bilim adamları da görev yapacak, öğrenecekler. 2019'DA TASARIM, 2023'TE UÇUŞ Uçağın tasarımı ve gelecekte üretimi Türkiye'de yapılacak; BAE Systems bütün aşamalarda deneyimini ve teknolojisini aktaracak. İlk faz 2019 sonunda tamamlanacak. Uçağın aerodinamik tasarımı, elektrik ve elektronik iç donanımı; uçuş, silah ve iletişim sistemleri ile imalat bilgilerine ilişkin tüm hesaplamaların yüzde 80'i bitmiş olacak. Bu süreçte Türk mühendis, yazılımcı ve uzmanları da bütün bu aşamaları öğrenmiş olacaklar. 2023'te ilk prototip ortaya çıkacak. Rüzgar tünelini de Türkiye'de yapacağız. İngiltere'deki devlet tesislerini ve özel tesisleri de 'kısıtsız' kullanacağız. ​ İNGİLTERE'NİN DE İHTİYACI VAR İngiltere'nin de gelecek nesil bir savaş uçağına ihtiyacı var. Şu an geliştirdikleri Eurofighter Typhoon uçağı 2030'da emekli olacaktı, 2040'a uzattılar. Ancak 2020'den sonra modernize edilmesi gerekecek. İşte FX'i yaparsak, onun tüm sistemlerini Typhoon'da kullanabilecekler. İHRACAT LİSANSI ENGEL OLMAMALI İngiltere'nin 'ihracat lisansı' en önemli konu. 'Böyle başlayalım, kervan yolda düzülür' yaklaşımını kabul etmiyoruz. 'Hiçbir kısıtlama olmayacak' sözünü duymak istiyoruz, ihracat lisansları dahil. Bir noktada bazı bilgileri paylaşmak istemeyebilirler, biz de orada bırakırız. En son 'minimum kısıtlama' dediler, kabul etmedik. Sıfır kısıtlamayı kabul ederlerse olur, etmezlerse diğer şirketlerle konuşuruz; olmadı kendimiz yaparız. ZARAR RİSKİNİ KALDIRAN SÜREÇ YÖNETİMİ FX projesinin maliyeti tahmini 6-7 milyar dolar. Ancak bu tip projelerde süreç içinde maliyetler çok artabiliyor. Örneğin ABD'nin F-35'te hesabı çok şaştı ve 50 milyar dolara çıktı. Biz böyle bir riske giremeyiz. Bir aşamada işler tıkanır ve yola devam edemezsek, hem harcadığımızın bir karşılığını almış olacağız, hem de bütün maliyeti riske atmamış olacağız. TEKNOLOJİDEN ÖNCE İNANÇ VE YÜREK LAZIM Savunma Sanayi Müsteşarı Prof. İsmail Demir "Savunma sanayiinde de önümüzde yerli ve milli İHA'ları geliştiren Baykar örneği var. Baykar bu yola çıktığında 'yapamaz' denilmişti. Ama tüm oynar parçaların motorları da dahil yüzde yüz yerli İHA'yı yapmayı başardı. Yazılım mühendisliğini yapan şirket ortağı Selçuk Bayraktar, ilk İHA'yı bize teslim etmeden önce Batman'daki üste üç ay hangarda yatıp kalktı. Tüm testleri kendisi yaptı ve bize teslim ettiler. Bu İHA'lardan 6'sı havada görev başında. 6'sı da yakında teslim edilecek" dedi. Demir "Silahlı İHA'yı da yaptılar, bomba ve füze testlerinde hedefleri başarıyla vurdu. Onların da teslimi bir iki aya kadar yapılır. Şimdi üzerinde 'yerli kamera' olanı geliştiriyoruz. Aselsan, titreşime duyarlı, yüksek çözünürlüklü kamera için çalışıyor. 25 yıl önce uçak tasarımı ve teknolojisine girmiş olsaydık, bugün başını gözünü yara yara da olsa bir yere gelmiş olurduk. En azından uçak yapabilen bir ekibimiz olurdu. Gelecek 30-50 yılın teknolojisi de bugün geliştiriliyor. Ve bu sürecin içinde olmazsak geleceği de kaybederiz. Bu insanları sadece maddi tatminle yüreklendiremezsiniz, bir milli hedefle manevi tatmin sağlayabiliriz. Üç ayını hangarda yatıp kalkarak geçiren genç bir mühendis bunu para için yapmıyor" diye konuştu. TAİ, BAE System iş birliği ile geliştirmekte olduğu TF-X'in belirlenmiş modelinin görüntüsü ortaya çıktı. Abone ol Türk Havacılık ve Uzay Sanayi TAI, 20 bin kişiye istihdam sağlayacak TF-X olarak bilinen Milli Muharip Uçak Projesi ile ilgili ilk kez fotoğraf yayınladı. Ankara’da Anıtkabir üzerinde uçan çift motorlu uçağın, kanadındaki Türk bayrağı logosu ve uçağın tasarımı dikkat çeken detaylar arasında. F-16'NIN YERİNİ ALACAK Türk Hava Kuvvetleri Komutanlığı envanterinden 2030’lu yıllardan itibaren kademeli olarak devreden çıkartılması düşünülen F-16 uçaklarının yerini alabilecek modern uçakların üretilmesi amaçlanıyordu. İnsansız Hava Aracı ANKA, eğitim uçağı Hürkuş derken Türkiye'nin gelecek 10 yıldaki en önemli havacılık projesi 'Milli Muharip Uçak' olacak. Bu uçağın, Hava Kuvvetleri'nde 1988'den bu yana kullanılan F-16'ların yerini alması planlanıyor. Radara yakalanmayacak olan uçağın tasarımında bu nedenle silahların gövde içinde taşınması tercih edildi. 2023'TE UÇACAK TAİ'nin Milli Savaş Uçağı'nın ilk uçuşu ve projenin sonraki hedef safhalarını belirlediği sunumda FX-1 uçağı için 2013 ile 2023 yılları arası sistem geliştirme ve gösterim hedeflerinde tamamlanacağı belirtiliyor. Bu yıllar arasında konsept kararının verileceği ve 2023'ye kadar da teknolojik gelişimin sağlanacağı vurgulanıyor. Uçağın 2023'te ilk kez Türkiye semalarında uçması tahminen 2 yıl sürmesi bekleniyor. 5. NESİL SAVAŞ UÇAĞI 5. Nesil savaş uçakları sınıfında, sahip olacağı aviyoniklerle ve radar dalgalarını sönümleme özelliğine sahip kompozit malzemelerden üretilen, radarda düşük görünürlüklü bir gövde tasarımına sahip olan TF-X'in, 2011 yılı itibarıyla TUSAŞ tarafından kavramsal tasarım aşaması başlatılmış olup kavramsal tasarım çalışmaları 29 Eylül 2013'te tamamlanmıştır. Ocak 2017'de Türkiye'yi ziyareti sırasında BAE ve TAI yetkilileri, BAE'nin uçakları geliştirme konusunda yardım sağlaması için yaklaşık 100 milyon sterlin tutarında bir anlaşma imzalamıştı. 10 Şubat 2013 Güncel Haberler Başbakan, FX/TX, ilk yerli savaş uçağı, İTÜ, ODTÜ, Prof. Dr. Ahmet Şevketüçer, Prof. Dr. Altan Kayran, Prof. Dr. Arif Ergin, Recep Tayyip Erdoğan, tubitak, Türk Havacılık ve Uzay Sanayi İlk Yerli Uçağın Detayları Belli Oldu Türkiye’nin “FX/TX” kod adı verilen ilk yerli savaş uçağını tasarlayacak “beyin takımı” için 6 akademisyen ile sözleşme imzalandı. ODTÜ, İTÜ ve TÜBİTAK Enstitüsü’nde görevli akademisyenlerin isimleri belli oldu! Türkiye’nin ilk yerli savaş uçağı nasıl olacak? İşte ortaya çıkan bazı detaylar… Yerli savaş uçağında dün de önemli bir adım daha atıldı. Savaş uçağı programı kapsamında yürütülecek 6 projeyi hayata geçirme görevi de Savunma Sanayi Müsteşarlığı ve İTÜ, ODTÜ, Bilkent Üniversiteleri arasında imzalanan sözleşme ile bu üç üniversiteye verildi. İŞTE O İSİMLER ODTÜ, İTÜ ve TÜBİTAK Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü’nde görevli olan ve isimleri sır gibi saklanan akademisyenlerin isimlerine Habertürk ulaştı. İsimler ve uzmanlık alanları şöyle Prof. Dr. Arif Ergin Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü Aviyonik elektrik Prof. Dr. Serkan Özgen ODTÜ Aerodinamik performans Prof. Dr. Yavuz Yaman ODTÜ Yapısal ve malzeme Prof. Dr. Altan Kayran ODTÜ Yapısal ve malzeme Prof. Dr. Ahmet Şevketüçer ODTÜ Teknoloji geliştirme Doç. Dr. Gökhan İnalhan İTÜ Aerodinamik performans Yerli savaş uçağında dün de önemli bir adım daha atıldı. Savaş uçağı programı kapsamında yürütülecek 6 projeyi hayata geçirme görevi de Savunma Sanayi Müsteşarlığı ve İTÜ, ODTÜ, Bilkent Üniversiteleri arasında imzalanan sözleşme ile bu üç üniversiteye verildi. İlk yerli savaş uçağı tasarımında bazı ayrıntılar netleşti. * Yerli savaş uçağı hayalet’ özelliğine sahip olacak, radarda görünmezlik zırhı taşıyacak. Gövdede bor katkılı kompozit malzeme kullanılarak uçağa “görünmezlik” özelliği sağlanması ilk seçenek. Bir diğer düşünce, bor elementinin uçak üzerinde daha geniş alanlarda kullanılması. Çünkü bor, hem hafif, hem dayanıklı hem de ısıya karşı direnci yüksek. Motor çevresinde ve gövdede bor kullanılması halinde uçak önemli bir güvenceye kavuşacak. * Hava Kuvvetleri ağırlıklı olarak tek pilotlu uçak üzerinde dursa da iki pilotlu tasarımlar da hazırlanıyor. İkinci pilotun, filodaki İHA’lara komuta edebileceği düşünülüyor. * Projede en fazla düşündüren konu motor’. Uçak motoru geliştirme süresi en az 30 yıl. Bu nedenle, ilk aşamada yabancı motor ile uçuşlara başlanması, zaman içerisinde yerli motorun geliştirilmesi hedefleniyor. Yabancı motor konusunda ABD’den General Electric ve Pratt &Whitney, Avrupa konsorsiyumundan Eurofighter ve Rus üreticilerle görüşülecek. * Hava Kuvvetleri’nin “tek motorlu olsun” görüşü doğrultusunda, ilk olarak Eurofighter seçeneğinin gündeme geleceği öğrenildi. Typhoon uçağındaki EJ-2000 motorundan daha güçlüsü talep edilecek. Radarın ise yerli’ olmasına karar verilmesi halinde, 2020’ye kadar Türkiye’de geliştirilebileceği öngörülüyor. Nihai hedef yeni jetin 2030’da filoya katılması. İLK TEST UÇUŞU 2023’TE Görünmezliğe de sahip olması planlanan FX/TX’in ilk test uçuşunu Cumhuriyet’in 100. yılı 2023’te yapması hedefleniyor. Yerli savaş uçağı FX/TX’in 2030’da Hava Kuvvetleri filosuna katılması ve F-16 avcı uçaklarının yerini alması öngörülüyor. Savunma ve havacılık sanayiinde dışa bağımlılığı ortadan kaldırmayı hedefleyen Türkiye, milli muharip uçağı TF-X ile TSK'nın gücüne güç katmayı amaçlıyor. 2023'te semalarda olması planlanan 'Yerli Savaş Uçağının' ilk etapta 250 adet üretimi hedefleniyor. Büyük bir titizlikle sürdürülen çalışmalar son sürat devam ederken, TF-X'in tek motorlu mu çift motorlu mu olacağı büyük merak konusuydu. Uzmanlar ilk günden beri tek motorlu F-35 alınacağı için Yerli Savaş Uçağının çift motorlu olması gerektiğini savunuyordu. Uzun süredir resmi bir açıklama gelmeyen konu sonunda netliğe kavuştu ve SMM'den çift motor müjdesi geldi. SMM tarafından yapılan açıklamada yeni motor geliştirilmesi için fizibilite çalışmasının yapıldığı vurgulandı. Savunma Sanayii İcra Komitesi de SSİK çift motorlu FX-1 modelinin tercih edilmesi gerektiğini belirtmişti. FAALİYET RAPORUN 19. SAYFASINDA ORTAYA ÇIKTISavunma Sanayii Müsteşarlığı’nın SSM 2016 yılı faaliyet raporu, Milli Muharip Uçak Projesi’nde önemli bir bilgiye yer verdi. Raporun 19’uncu sayfasında yer alan bilgilere göre söz konusu uçak çift motorlu olacak. Bu güne kadar uçağın çift motorlu olmasına yönelik pek çok görüş ifade edilmişti ancak bunların hiç biri resmi bir dokümanda yer almamıştı. ÇİFT MOTORLA DEVAM KARARIRaporun ilgili bölümü şöyle ”...çift motorlu uçak konfigürasyonlarıyla devam kararı...” “Milli Muharip Uçak Geliştirilmesi TF-X Projesi kapsamında TUSAŞ ile ön tasarım faaliyetlerini kapsayan Dönem-I, Aşama-I Sözleşmesi 05 Ağustos 2016 tarihinde imzalanmıştır. Öncelikli olarak görüşmelere başlanan Yabancı İşbirliği Firması YİF adayı BAE Systems ile “Pre Contract Studies” çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Nihai seçim kararına esas teşkil etmek üzere, Kasım 2016 tarihinde ise alternatif YİF adayı Airbus Defense&Space ile görüşmelere başlanmış, firma teknik değerlendirmelerine ilişkin raporu yıl sonu itibariyle sunmuştur. 28 Ocak 2017 tarihinde TUSAŞ ile BAE Systems arasında Çerçeve Anlaşması Heads of Agreement imzalanmıştır. TF-X Projesi’nin bir diğer önemli bileşeni olan motora ilişkin olarak çift motorlu uçak konfigürasyonlarıyla devam kararı alınmıştır. Motor tedarikine yönelik süreç kapsamında görüşmeler sürdürülmekte olup, alternatif olarak TF-X uçak gereksinimlerine uygun yeni bir motor geliştirilmesi için “Fizibilite Çalışması” yapılmaktadır. Teknoloji Geliştirme Projelerine TGP yönelik olarak alt yüklenici aday firmalarla görüşmelere devam edilmiştir. 2017 yılı içerisinde YİF, Motor ve TGP sözleşmelerinin imzalanmasını müteakip Proje Takviminin T0 başlatılması planlanmaktadır. “ 'Milli Muharip Uçak' üretimi kapsamında TAİ ve Türk Hava Kuvvetleri arasında ilk olarak 2011 yılında başlatılan çalışmalarda yeni bir aşamaya gelindi. Uçağın tek motorlu mu yoksa çift motorlu mu olacağı tartışma konusuydu. Daha uzun menzilli uçuş ve daha fazla silah yükü ile uçabilmesi açısından sonunda çift moturlu FX-1 modeli konsept üzerinde uzlaşmaya varıldığı ortaya çıktı. TAİ'nin yaptığı bir sunumda hedefleri ile birlikte anlatılan Milli Muharip Uçağı'nın son konsepti hizmete özel belgeler üzerinde de şekli ile belirtildi. TAİ'nin FX-1 sunumundan bir kare.. 2023'TE İLK UÇUŞ TAİ'nin Milli Savaş Uçağı'nın ilk uçuşu ve projenin sonraki hedef safhalarını belirlediği sunumda FX-1 uçağı için 2013 ile 2023 yılları arası sistem geliştirme ve gösterim hedeflerinde tamamlanacağı belirtiliyor. Bu yıllar arasında konsept kararının verileceği ve 2023'ye kadar da teknolojik gelişimin sağlanacağı vurgulanıyor. Uçağın 2023'te ilk kez Türkiye semalarında uçması hedefleniyor. TESTLER 2 YIL SÜRECEKTAİ'nin gelişim safhalarına göre yaptığı planlamalara göre, FX-1 ilk kez uçtuktan sonra iki yıllık süreçte, yani 2025 yılına kadar test aşamalarından geçirilecek. Uçağın bu süre içerisinde manevra kalibiliyetlerine ve o günki füze ve hedef ve radar sistemlerine göre donanımları güncellenecek. Uçağın radar ve silah hedef sistemlerinin de tamamen milli olması planlanıyor. Milli Muharip uçağın test aşamasını geçmesinin ardından 2025 ile 2035 yılları arasında üretim bandına alınarak seri üretime geçilmesi planlanıyor. On yıllık süreç TAİ'nin planlamalarında üretim ve envantere giriş olarak planlandı. Seri üretime geçilen uçağın sonraki yıllarda 30 yıllık bir süreçte harekat ve destek açısından güçlendirilmesi bekleniyor. F-16'LARIN YERİNİ ALACAK İnsansız Hava Aracı ANKA, eğitim uçağı Hürkuş derken Türkiye'nin gelecek 10 yıldaki en önemli havacılık projesi 'Milli Muharip Uçak' olacak. Bu uçağın, Hava Kuvvetleri'nde 1988'den bu yana kullanılan F-16'ların yerini alması planlanıyor. Radara yakalanmayacak olan uçağın tasarımında bu nedenle silahların gövde içinde taşınması tercih edildi. ÇİN'İN J-14'ÜNE BENZİYORTeknoloji ve tasarım alanında SaaB firmasından da destek alınan Milli Savaş Uçağı'nın çizf motorlu konseptinin Çin'in ürettiği J-14 uçağı ile benzerliği dikkat çekti. TAİ'nin ana konsept üzerinde belirlenen FX-1 modeli üzerinde bazı eklemeler ve çıkartmalar yapacağı ve milli savaş uçağının konseptinin son halinin verileceği belirtildi. Çitf motorlu uçağın üretim aşamasında da motor üretimi alanında Çin'den de destek alınmasının gündemde olduğu belirtildi. Youtube'dan takip etmek için tıklayınız

yerli savaş uçağı fx 1